In 2008 brak de Zweedse filmmaker Tomas Alfredson door met zijn fenomenale film Let the right one in. Met deze ontroerende film over de liefde van een gepest jochie voor een vampiermeisje betoonde Alfredson zich een begenadigd stilist die onuitgesproken gevoelens trefzeker in beeld kon brengen en excelleerde in sfeertekening. Kwaliteiten die ook nu weer zijn Tinker Tailor Soldier Spy zo geslaagd maken. Deze stijlvolle, melancholieke spionagethriller is gebaseerd op het gelijknamige boek van John Le Carré, dat eerder al tot een legendarische BBC TVserie werd bewerkt met Alec Guiness als de Britse meesterspion George Smiley. Smiley is de absolute tegenpool van James Bond, gespeend van romantiek en glamour. Zijn spionnenbestaan is eerder prozaïsch en routineus. TTSS begint als Control (John Hurt), het hoofd van de Britse Spionagedienst M16, ook wel The Circus genoemd, agent Jim Prideaux op een geheime missie naar Boedapest stuurt. Hij moet daar een Hongaarse generaal zien om te praten. Control vermoedt namelijk dat er in de top van M16 een Russische dubbelspion zit die cruciale informatie naar de Russen doorspeelt en de generaal weet wie die is. Maar de missie mislukt en Control wordt vervangen door carrièrejager Percy Alleline. Maar het wonderbaarlijk goede materiaal dat nu uit het Oostblok komt en de bevindingen van agent Ricky Tarr in Istanboel wijzen erop dat er misschien toch een mol in de top van M16 zit. De op non actief gestelde Smiley (Gary Oldman) krijgt de opdracht de verklikker te ontmaskeren. Er zijn vijf verdachten: bovengenoemde Percy Alleline, dandy Bill Haydon (Colin Firth), de ogenschijnlijk onaantastbare Roy Blond, de geniepige Toby Estherhase, bekend onder de codenamen Tinker, Tailor, Soldier, Spy, en Smiley zelf. Meer nog dan om de ingenieuze plot gaat het in TTSS om de emotionele laag eronder: het melancholieke verhaal van loyaliteit en verraad. En de spanning erin wordt vooral door de ijzingwekkende sfeer van angst en paranoia gegenereerd. En middels het fraaie camerawerk van onze landgenoot Hoyte van Hoytema, de authentieke aankleding en de stemmige, licht jazzy en tegelijk onheilspellende soundtrack van Alberto Iglesias wordt de beklemmende jarenzeventigsfeer fantastisch gevangen. Gary Oldman is meesterlijk als Smiley; passief agressief met een glimp van onderdrukte woede en sadisme. Meesterlijk! (DH)